Podgorica, septembar 2025. – Nevladina organizacija „Honos“ iz Podgorice objavila je u septembru 2025. godine detaljno istraživanje pod nazivom „Romska etnička zajednica u Crnoj Gori“, koje pruža dubinski uvid u položaj najveće romske populacije u zemlji.

Istraživanje obuhvata širok spektar tema – od istorijskog i kulturnog konteksta, preko aktuelnog socioekonomskog položaja, do političke participacije i uticaja evropskih integracija na romsku zajednicu. Rad se bazira na terenskim podacima, analizama i komparativnom pregledu sa susjednim zemljama.

Ključne teme istraživanja

U prvom dijelu rada autori se bave identitetom Roma, njihovom istorijom i specifičnostima romske zajednice u Crnoj Gori. Posebna pažnja posvećena je socioekonomskom položaju, gdje su detaljno analizirani:

•  Stanovanje (posebno problemi neformalnih naselja i infrastrukturne uslovi)

•  Obrazovanje (obuhvat, napuštanje škole i prepreke za nastavak školovanja)

•  Zapošljavanje (visoka stopa nezaposlenosti i diskriminacija na tržištu rada)

•  Zdravstvena zaštita (pristup uslugama i zdravstveni status populacije)

Istraživanje se dalje bavi političkom participacijom Roma, ulogom tradicionalizma u zajednici, kao i različitim vidovima marginalizacije sa kojima se Romi suočavaju. Posebno poglavlje posvećeno je Evropskoj uniji kao ključnom motivatoru integracije Roma u regionu Zapadnog Balkana.

U komparativnom dijelu rada analiziran je položaj romske zajednice u Hrvatskoj i Srbiji, što omogućava bolje razumijevanje regionalnih trendova i najboljih praksi.

„Cilj ovog istraživanja je da pruži relevantne podatke donosiocima odluka, institucijama i organizacijama civilnog društva, kako bi se unaprijedile javne politike prema romskoj zajednici“, navode iz NVU „Honos“.

Istraživanje „Romska etnička zajednica u Crnoj Gori“ predstavlja značajan doprinos javnoj debati o inkluziji i ravnopravnosti u Crnoj Gori.